ՇՈՒԿԱՅՈՒՄ ՄՐՑԱԿՑՈՒԹՅԱՆ «ՆՈՐ ԿԱՆՈՆՆԵՐԸ»

Download

ՆԵՐԱԾՈՒԹՅՈՒՆ

«Տնտեսական մրցակցության պաշտպանության մասին» օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին» օրենքի ու այլ հարակից նախագծերի[1] փաթեթը (այսուհետ՝ «Փոփոխությունների փաթեթ[2]»), թեև վերնագրված է որպես «փոփոխություններ, սակայն կարծես թե ներկայացվում է հիմնովին նոր օրենք, որը նախանշում է շուկայում մրցակցային իրավահարաբերությունների խաղի լիովին նոր կանոններ՝ ուղեկցված հիմնական և հարակից օրենքներում փոփոխությունների միջոցով հիմնական դերակատար Տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական հանձնաժողովի (այսուհետ՝ «ՏՄՊՊՀ») խաղարկային դիրքի հզորացմամբ։ Ի՞նչ է առաջարկում մրցակցության կարգավորողը:

 

ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՏՄՊՊՀ ՄԱՍԻՆ ՕՐԵՆՔՈՒՄ

 

  1. Իրավախախտման վարույթի առանձնահատուկ կարգավորումներ

Ներկայումս գործող իրավակարգավորումների շրջանակներում ՏՄՊՊՀ կողմից լիովին միատեսակ ընթացակարգով իրականացվում է  երեք տեսակի վարույթ՝

  • համակենտրոնացման գնահատման վարույթ,
  • եզրակացությունների տրամադրման վարույթ և
  • իրավախախտման վարույթ։

Հիմք ընդունելով իրավախախտման վարույթին վերագրվող որոշակի առանձնահատկությունները՝ Փոփոխությունների փաթեթով առաջարկվում է սահմանել այս վարույթի անցկացման նոր կարգավորումներ՝ ընթացակարգերի, վարույթի մասնակիցների, վարույթում նրանց դերակատարության հստակեցմամբ։ Որոշակի տեսակի վարույթների համար առանձին օրենքներով յուրահատուկ կարգի սահմանումը, ընդհանուր առմամբ, բխում է ՀՀ օրենսդրության տրամաբանությունից և կարող է նպաստել այդ վարույթի իրականացման արդյունավետությանը։ Սակայն առաջադրվող սույն կարգավորումների շրջանակներում մտահոգության տեղիք է առաջացնում այն փաստը, որ վարույթի անցկացման արդյունավետությանը նպաստող ինստիտուտների սահմանմանը զուգահեռ (օրինակ՝ վարույթի հարուցման առիթների նախնական քննարկման ինստիտուտը, իրավախախտման վարույթի միացման և առանձնացման ինստիտուտը) ՏՄՊՊՀ-ն օժտվում է նաև այնպիսի իրավասություններով, ինչպիսիք են

  • կիրառված տուգանքի չափով իր որոշմամբ վարույթով պատասխանողի գույքի վրա արգելանքի սահմանումը և
  • ՏՄՊՊՀ որոշման բողոքարկման արդյունքում դատարանի կողմից հանձնաժողովի լիազորությունների ոչ իրավաչափորեն իրականացման արձանագրման պարագայում վարույթի վերսկսումը։

Արձանագրում ենք որ նման իրավակարգավորումների սահմանումը, մասնավորապես արգելանքի ինստիտուտի ներդրումը անհարկի ռիսկեր է առաջացնում հանձնաժողովի կողմից կառավարչական գործիքների օգտագործմամբ խոչընդոտելու տնտեսվարող սուբյեկտի բնականոն գործունեությանը՝ ընդհուպ վերջինիս գործունեության համար «կենսական» նշանակություն ունեցող գույքի վրա արգելանք դնելով ամբողջովին անհնարին դարձնելով այն։ Ինչ վերաբերվում է վարույթի վերսկսման լիազորությանը, կարծում ենք, որ այն պարարտ հող է նախատեսում որոշումների կայացման ընթացքում հանձնաժողովի կողմից ոչ հետևողական մոտեցման դրսևորման, քանի որ վերջինիս համար միշտ առկա է վարույթի վերսկման հնարավորություն։  

 

  1. Պատասխանատվության միջոցներ

Փոփոխությունների փաթեթով առաջարկվում է նաև լիովին նոր տրամաբանություն ներդնել ՏՄՊՊՀ-ի կողմից տնտեսվարող սուբյեկտի նկատմամբ պատասխանատվության միջոց սահմանելու համակարգում։ Մասնավորապես նախատեսվում է, որ անկախ առանձին տեսակի իրավախախտումների համար սահմանված տուգանքի առավելագույն չափից՝ ՏՄՊՊՀ-ի կողմից նշանակվող տուգանքի չափը չպետք է նվազ լինի իրավախախտման արդյունքում տնտեսվարող սուբյեկտի ստացած շահույթի կրկնապատիկից։ Ըստ նախագծի հեղինակի՝ սույն կարգավորումը նպատակ է հետապնդում կանխելու այն իրավիճակները, երբ իրավախախտում կատարած անձը, գիտակցելով, որ իրավախախտում կատարելով տուգանվելու պարագայում անգամ ինքը ստանալու է շահույթ, չի ունենում որևէ նյութական հիմք այն չկատարելու։ Սույն կարգավորման հիմքում ներդրված տրամաբանությունը, ինքնին, չի հակասում ողջամտության գաղափարին, սակայն, օբյեկտիվորեն հարց է առաջանում արդյո՞ք որպես սահմանաչափ ստացված շահույթի կրկնապատիկի սահմանումը բոլոր դեպքերում կարող է դիտարկվել որպես համաչափ միջոց։ Մասնավորապես՝ օրենքով սահմանված որոշակի իրավախախտումների պարագայում որպես իրավախախտման արդյունքում ստացված եկամուտ կարող է ճանաչվել տնտեսվարող սուբյեկտի ողջ եկամուտը, ուստի վերջինիս պարտավորեցնելով որպես տուգանք վճարել այդ եկամուտի կրկնապատիկը, տեսականորեն ի հայտ են գալիս ռիսկեր ամբողջովին անհնարին դարձնելու սուբյեկտի գործունեությունը։ Նման մոտեցումը չի բխում հենց ՏՄՊՊՀ օրենքի տրամաբանությունից, քանի որ վերջինիս նպատակը ոչ թե որոշակի տնտեսվարող սուբյեկտների շուկայից դուրս մղելն է, այլ կոնկրետ գործիքների կիրառմամբ միասնական շուկայում բոլոր տնտեսվարողների բնականոն գործունեության ապահովմանը նպաստելը։ Ուստիև առավել տրամաբանական կլիներ սահմանել, որ իրավախախտման արդյունքում նշանակված տուգանքի չափը չպետք է նվազ լինի իրավախախտման արդյունքում տնտեսվարող սուբյեկտի ստացած շահույթից այ ոչ թե դրա կրկնապատիկից։

 

  1. «Ժամանակին զուգընթաց»՝ ժամանակակից տեխնոլոգիաների ինտեգրում

Հիմք ընդունելով ներկայումս առկա տեխնոլոգիաների ընձեռած հնարավորությունները՝ Փոփոխությունների փաթեթով առաջարկվում է նախատեսել վարույթի մասնակիցներին առաջնահերթ էլեկտրոնային եղանակով ծանուցման կարգ, ինչը հնարավորություն կտա օպտիմալացնել վարույթի իրականացման ժամկետները, ինչպես նաև առավել արդյունավետ կերպով իրականացնել ռեսուրսների օգտագործումը։ Ներկայումս առկա համավարակի պայմաններում առաջադրված նոր իրականության շրջանակներում՝ նախատեսվում է նաև վարույթի մասնակիցներին տրամադրել իրենց լսված լինելու իրավունքը (անհրաժեշտության դեպքում) ժամանակի իրական ռեժիմում առցանց եղանակով իրականացնելու հնարավորութուն։ Այս փոփոխությունը ողջունելի է:

 

  1. Նոր ինստիտուտ՝ բանակցային ուժեղ դիրքի չարաշահում

Փոփոխությունների փաթեթով առաջարկվում է ներդնել նաև բանակցային ուժեղ դիրք ունեցող սուբյեկտի ինստիտուտը։ Մասնավորապես նախատեսվում է, որ շուկայում բանակցային ուժեղ դիրք ունեցող պետք է համարվի այն սուբյեկտը, որը

  • համապատասխան ոլորտում իր էական ազդեցության կամ ենթակառուցվածքի շնորհիվ կարող է ապահովել համապատասխան ապրանքների մուտքը իրացման շուկա, և վերջինիս հետ պայմանագիր կնքած կամ կնքել ցանկացող տնտեսվարող սուբյեկտը չունի հնարավորություն առանց տվյալ տնտեսվարող սուբյեկտի հետ համագործակցության սպառողներին իրացնելու այդ ապրանքները կամ բացակայում է այլընտրանքի տնտեսական նպատակահարմարությունը, կամ
  • տվյալ տնտեսվարող սուբյեկտի ընդհանուր կառավարման ներքո գտնվում են չորս կամ ավելի առևտրային օբյեկտներ (առևտրային ցանց), որոնցում իրացման տարեկան հասույթը գերազանցում է ընդհանուր 1,000,500,000 ՀՀ դրամը, կամ
  • տվյալ տնտեսվարող սուբյեկտին պատկանող կամ նրա կողմից օգտագործվող միևնույն ապրանքային նշանի կամ անհատականացման այլ միջոցի ներքո գործում են չորս կամ ավելի առևտրային օբյեկտներ (առևտրային ցանց), որոնցում իրացման տարեկան հասույթը գերազանցում է ընդհանուր 1,000,500,000 ՀՀ դրամը :

 

Բանակցային ուժեղ դիրքի չարաշահմանը տրվել է բավականին ընդհանրական սահմանում, մասնավորապես, տնտեսվարող սուբյեկտի ցանկացած գործողություն կամ վարքագիծ, որը հակասում է գործարար շրջանառության սովորույթներին և վնասում կամ կարող է վնասել բանակցային թույլ դիրք ունեցող կողմի շահերին համարվում է բանակցային դիրքի չարաշահում: Համապատասխան դրույթով նաև մասնավորեցվում են որոշակի գործողություններ, որոնց կատարումը նույնպես որակվում է որպես բանակցային դիրքի չարաշահում. մասնավորապես այդպիսիք են ապրանքներ ձեռքբերելուց անհիմն հրաժարվելը, ձեռնարկատիրական հարաբերությունների անհիմն դադարեցումը, բանակցային ուժեղ դիրք ունեցող սուբյեկտին պատկանող առևտրային ցանցերում մրցակից ապրանքների գների, ցուցադրման եղանակի, տեղի և իրացման համար էական նշանակություն ունեցող այլ պայմանների միջև արհեստական տարբերությունների սահմանումը կամ կիրառումը և այլն։ Հատկանշական է նշել, որ չարաշահում է որակվում նաև տնտեսվարող սուբյեկտի այն գործողությունները, որոնք պարունակում են  տվյալ հոդվածով սահմանված գործողությունների էական տարրեր։

Նման սահմանումը կարող է որոշակի խնդիրներ առաջացնել իրավական որոշակիության տեսանկյունից՝ հիմք ընդունելով այն հանգամանքը, որ էական տարրեր հասկացությունը, ինքնին անորոշ կոնցեպտ է, քանի որ թույլ չի տալիս տնտեսվարող սուբյեկտին կանխորոշել իր գործողությունների արդյունքում առաջացող հնարավոր հետևանքները։ Կարծում ենք, որ նման նոր կառուցակարգի ներառումը պետք է հիմնավորվի պրակտիկայում առաջացող փաստացի դեպքերով ու դրանց ռիսկայնության գնահատմամբ:

 

  1. Շարունակական մշտադիտարկում

Փոփոխությունների փաթեթով առաջարկվում է նաև ներդնել ՏՄՊՊՀ-ի կողմից շարունակական կերպով մշտադիտարկումներ իրականացնելու համակարգ։ Սույն գործառույթի միջոցով ՏՄՊՊՀ-ն հնարավորություն կստանա շարունակական հսկողության գործիքի կիրառման միջոցով գնային քաղաքականության ոլորտում առավել արդյունավետ կերպով վերահսկել տնտեսվարող սուբյեկտների գործունեությունը՝ օպերատիվ կերպով արձանագրելով խախտումները։ Հարկ է սակայն տնտեսավարողներին տելեկացնել թե ինչպես է իրականացվելու մշտադիտարկումը` նրանց զերծ պահելով անտեղի վարչարարությունից:

 

  1. Նորամուծություն վարչաիրավական պատասխանատվության ինստիտուտում

Մրցակցության ոլորտում կատարվելիք փոփոխություններով պայմանավորված Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքում նախատեսվել են մի շարք փոփոխություններ՝ նոր զանցանքների ներդրմամբ։

Մասնավորապես, հարստացվել է ֆիզիկական անձի կողմից տնտեսական մրցակացության պաշտպանության ոլորտում պատասխանատվության ինստիտուտը, որը ի տարբերություն ներկայիս կարգավորումների՝ առաջարկում է վարչական պատասխանատվություն առաջացնել այն ֆիզիկական անձանց համար, որոնք գործողության մեջ են դնում համակենտրոնացումը, իրականացնում են անբարեխիղճ մրցակցություն, խոչնդոտում են ՏՄՊՊՀ անդամին կամ աշխատակցին օրենսդրությամբ վերապահված իրենց իրավունքների կամ պարտականությունների կատարման գործընթացում կամ այն ֆիզիկական անձանց, ովքեր ՏՄՊՊՀ-ի կողմից ամրագրված խախտումները սահմանված ժամկետում չեն շտկում, կամ սահմանված ժամկետում չեն կատարում ՏՄՊՊՀ-ի որոշմամբ նախատեսված պայմանները, պարտավորությունները կամ հանձնարարությունները։

 

Ընդ որում, առաջարկվող փոփոխության ուժով վերոգրյալ վարչական իրավախախտումների համար, որպես պատասխանատվության միջոց, նախկինում միայն նկատողության փոխարեն, կիրառվում է նաև տուգանքի նշանակում՝ առավելագույնը մինչև 5.000.000 ՀՀ դրամ՝ կախված տվյալ զանցանքով սահմանված պատասխանատվության չափից։ Այս նորամուծության կապակցությամբ նույնպես հարկ է ներկայացնել ինչպես անցյալ պրակտիկան, այնպես էլ դրա հետ կապված ռիսկերը:

 

  1. ՏՄՊՊՀ ոլորտում նորացված հանցակազմ

Փոփոխությունների շրջանակում ամբողջապես վերաշարադրվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածը։ Հանցակազմում տեղ են գտել մի շարք վիճելի փոփոխություններ, որոնք բավականին մեծ մտածմունքների տեղիք են տալիս։

Այսպես, հանցակազմում օբյեկտիվ կողմը շարադրվել է որպես՝ «Մենաշնորհ կամ գերիշխող դիրքի չարաշահումը կամ հակամրցակցային համաձայնությունը կամ տնտեսական գործունեության համակարգումը (…)»: Համեմատած այժմ գործող հանցակազմի հետ, նոր տարբերակում օբյեկտիվ կողմը բավականին լայն է նկարագրված և հնարավորություն է տալիս իր մեջ ներառել վերոգրյալ գործողությունների հասկացության տակ բնորոշվող ցանկացած վարքագիծ։

Ավելին՝ այժմյան ձևական հանցակազմը փոխարինվում է նյութական հանցակազմով, որի արդյունքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածով քրեական պատասխանատվությունը վրա է հասնում միայն եթե տվյալ արարքով «(…) քաղաքացիներին, կազմակերպություններին կամ պետությանը պատճառվել է խոշոր վնաս կամ ապրանքային շուկայի մասնակիցը ստացել է խոշոր չափով շահույթ»։

Սույն հանցակազմով անձի արարքը որակելու համար բավականին խնդրահարույց է նախատեսել այնպիսի հետևանքների ներմուծումը ինչպիսիք են քաղաքացիներին կամ կազմակերպություններին վնաս պատճառելը և շահույթ ստանալը։ Ինչու՞։

Նախ, ի տարբերություն պետությանը վնաս պատճառելուն, որի առկայության կամ բացակայության փաստը հստակ սահմանված է առկա իրավակարգավորումներում՝ քաղաքացիներին կամ կազմակերպություններին պատճառված վնասի հանգամանքը և առավել ևս այդ վնասի չափը ապացուցելը հստակ և միանշանակ չէ։

Մասնավորապես, ինչպիսի՞ հանգամանքներ կարող են հիմք հանդիսանալ քաղաքացուն կամ կազմակերպությանը վնաս պատճառելու փաստի հաստատման համար։ Սույն անհասկանալի և անհարկի լայն ձևակերպումը կարող է տարբեր մեկնաբանությունների տեղիք տալ, որի արդյունքում խնդիրներ կառաջանան հանցակազմով որակման գործում։ Առաջանում են նաև այնպիսի հարցեր ինչպիսիք են օրինակ, ինչպիսի՞ չափորոշիչներ են հաշվի առնվում վնասի չափը որոշելիս, ի՞նչ չափանիշներով է որոշվում այն քաղաքացին կամ կազմակերպությունը, որը կրել է այդ վնաս և այլն։

Համանման կարևոր նշանակություն ունի նաև հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի տարրերից նպատակի/շարժառիթի վերացումը։ Այսպես, գործող հանցակազմի դեպքում պարտադիր է սուբյեկտի կողմից կատարված արարքի շուկան տարածքային սկզբունքով բաժանելուն, այլ տնտեսավարող սուբյեկտների շուկա մուտք գործելուն խոչընդոտելուն, տնտեսավարող այլ սուբյեկտներին շուկայից դուրս մղելուն, խտրական գներ սահմանելուն կամ պահպանելուն ուղղված լինելը։ Խնդիրը կայանում է նրանում, որ այլևս անհրաժեշտ չէ որևէ նպատակի առկայություն, որպեսզի անձի կողմից արարքը որակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածով։ Այս հանգամանքի վերացումը ծայրահեղ պայթունավտանգ է ամբողջ տնտեսական շուկայի համար։ Նախ, կատարվող փոփոխություններով որևէ կերպ հաշվի չի առնվում անձի կողմից իր կատարած արարքի որևէ նպատակի ուղղված լինելու հանգամանքը, կարևորվում է լոկ վնասի կամ շահույթի առաջացման հանգամանքը, ինչը նման հանցագործությունների պարագայում հաշվի չառնելը սույն հոդվածը կդարձնի ճնշման գործիք իրավապահ մարմինների ձեռքում։

Ավելին, վնասը կամ շահույթը բիզնես միջավայրում և դրանց մասնակիցների համար առօրյա գործունեության մաս են կազմում։ Ցանկացած բիզնես գործընթացի իրականացում կամ հաջողում կարելի է համարել «վնաս» մեկ այլ քաղաքացու կամ կազմակերպության։ Նույն իրավիճակն է նաև շահույթի պարագայում։ Բիզնես գործընթացի նպատակը հենց շահույթ ստանալն է։ Այն դեպքում, երբ հանցակազմում բացակայում է արարքի կատարման կոնկրետ նպատակի առկայությունը, ստացվում է, որ տնտեսվարողի կողմից ցանկացած գործողություն կարող է հիմք հանդիսանալ սույն հանցակազմով որակվելու համար։ Ավելին, հասարակությունը այս փոփոխությունները ներկայացվելու պահին տեղեկացված չէ թե ինչպիսի քրեական գործեր են հարուցված եղել այս ոլորտի չարաշահումների համար ու ինչ արդյունքների են հանգել դրանք:

Ուշադրության է արժանի նաև նոր փոփոխությամբ «խոշոր չափ» և «առանձնապես խոշոր չափ» հասկացությունները, որոնք բնութագրվում են հետևյալ կերպ.

  • խոշոր չափ՝ հանցագործության պահին 1.000.000 ՀՀ դրամից մինչև 5.000.000 ՀՀ դրամ, իսկ
  • առանձնապես խոշոր չափ՝ հանցագործության պահին 5.000.000 ՀՀ դրամը գերազանցող գումարը:

Նման սահմանաչափի ամրագրումը նույնպես ողջունելի չէ, քանզի ընթացիկ բիզնես հարաբերություններում, հաշվի առնելով տնտեսվարողների ընդհանուր մակարդակը, այն բավականին ցածր է։ Նման սահմանաչափը կհանգեցնի նրան, որ մի շարք իրավախախտումներ, որոնք չունեն այդքան հանրային-իրավական վտանգավորության աստիճան կբերվեն քրեաիրավական դաշտ, այն դեպքում, երբ հնարավոր է ուղղակի սահմանափակվել նաև վարչաիրավական պատասխանատվության միջոցներ կիրառելով։ Նման արարքների անհարկի քրեականացումը վստահաբար կհանգեցնի ոչ նպատասավոր բիզնես միջավայրի ստեղծմանը և կճնշի առկա բիզնես միջավայրին։

 

  1. Օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումները «մուտք են գործում» ՏՄՊՊՀ ոլորտ

«Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխությունների և լրացումների արդյունքում օրենքի կիրառության դաշտը լայնանում է և մուտք գործում նաև մրցակցության ոլորտ։

Այսպիսով, ամրագրելով տնտեսական մրցակցության պաշտպանության ոլորտի իրավախախտումների՝ հակամրցակցային համաձայնությունների, գերիշխող կամ մենաշնորհ դիրքի չարաշահման, անբարեխիղճ մրցակցության գործողության կամ տնտեսական գործունեության համակարգման կանխումը կամ բացահայտումը սույն օրենքի նպատակներում, կատարվելիք փոփոխության հեղինակները ուղղակիորեն նախատեսել են ՏՄՊՊՀ-ի միջնորդության հիման վրա մի շարք օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների կատարումը, ինչպիսիք են՝ համեմատական հետազոտումների նմուշների հավաքումը, վերահսկելի մատակարարումը և գնումը, ներքին դիտումը, անձի նույնացումը, շենքերի, կառույցների, տեղանքի, շինությունների և տրանսպորտային միջոցների հետազոտումը, նամակագրության, փոստային, հեռագրական և այլ հաղորդումների վերահսկումը, հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկումը և օպերատիվ ներդրումը, և դրանց արդյունքների տրամադրումը ՏՄՊՊՀ-ին։

Վերոգրյալ կարգավորումների արդյունքում ստացվում է, որ մի կողմից օպերատիվ-հետախուզական մարմիններն են ստանում իրավունք տնտեսական մրցակցության պաշտպանության բնագավառում իրականացնելու կոնկրետ միջոցառումներ, իսկ մյուս կողմից՝ ՏՄՊՊՀ-ն է ստանում հսկայական լիազորություններ պահանջելու օպերատիվ-հետախուզական մարմիններից կատարելու այդ միջոցառումները և ստանալ դրանց արդյունքները։ Չենք կարող չնկատել, որ այս փոփոխությունները հիշեցնում են անփառունակ վաղ 90-ական թվականները, երբ ոստիկանությունն ուղղակի ներգրավված էր լինում տնտեսական գործունեության վերահսկման մեջ:

 

  1. Ֆինանսական համակարգում տնտեսական մրցակցության պաշտպանության ոլորտում Կենտրոնական Բանկի դերի թուլացում

Փոփոխությունների այս փաթեթում ՀՀ Կենտրոնական բանկին (այսուհետ՝ «Կենտրոնական Բանկ») վերաբերող կարգավորումների լույսի տակ, վերջինիս գործառույթները ֆինանսական համակարգում տնտեսական մրցակցության պաշտպանության իրականացման բնագավառում փոփոխվում են։

 

Առաջարկվող Փոփոխությունների փաթեթով պաշտպանության իրականացումը հասցեագրվել է ոչ միայն Կենտրոնական Բանկին այլ նաև ՏՄՊՊՀ-ին, որոնց միջև համագործակցությունը այսուհետ կկարգավորվեն Կենտրոնական Բանկի նախագահի և Հանձնաժողովի նախագահի համատեղ հրամանով։

Ի տարբերություն սկզբնական Փոփոխությունների փաթեթեի՝ առաջին ընթերցմամբ ընդունված օրենքի փոփոխության նախագծով պահպանվել են Կենտրոնական Բանկի լիազորությունները ֆինանսական համակարգում տնտեսական մրցակցության պաշտպանության ոլորտում։ Ավելին՝ Կենտրոնական Բանկի կողմից տնտեսական մրցակցության պաշտպանության ոլորտում ընդունված որոշումները այսուհետ Կենտրոնական Բանկը կհանձնի ՏՄՊՊՀ-ին` բացառությամբ այն հատվածների, որոնք պարունակում են բանկային գաղտնիք կամ այնպիսի տեղեկություն, որի տրամադրումն արգելված է օրենքով կամ կարող է թույլատրվել միայն դատական ակտի հիման վրա

 

  1. Ապրանքային նշանի անվավեր ճանաչելու նոր հիմք

Համաձայն «Ապրանքային նշանների մասին» ՀՀ օրենքում առաջարկվող փոփոխության՝ ապրանքային նշանի գրանցումը այլևս կարող է անվավեր ճանաչվել ՏՄՊՊՀ-ի կողմից։ Այն անվավեր է ճանաչվում, եթե այդ ապրանքային նշանի նկատմամբ բացառիկ իրավունքների ձեռքբերման կամ օգտագործման հետ կապված գործողությունը կամ վարքագիծը կամ ապրանքային նշանի գրանցումը որակվել է որպես «Տնտեսական մրցակցության պաշտպանության մասին» օրենքի խախտում։ Այստեղ հարց է առաջանում թե որքանով է սա բխում անձին միայն դատարանի որոշմամբ սեփականության իրավունքից զրկելու սահմանադրական սկզբունքից:

 

  1. Փոփոխություն իրավաբանական անձի լուծարման գործընթացում

Լրացում է նախատեսվում նաև իրավաբանական անձի լուծարման գործընթացում ներկայացվող փաստաթղթերի ցանկում։ Մասնավորապես, «Իրավաբանական անձանց պետական գրանցման, իրավաբանական անձանց առանձնացված ստորաբաժանումների, հիմնարկների և անհատ ձեռնարկատերերի պետական հաշվառման մասին» ՀՀ օրենքի 50-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված փաստաթղթերի հետ միասին դիմումատուն իրավաբանական անձի լուծարման պետական գրանցման համար ներկայացնում է դիմումը ներկայացնելու օրվան նախորդող մեկ շաբաթվա ընթացքում ՏՄՊՊՀ-ի կողմից տված տեղեկատվությունը` իրավաբանական անձի մասնակցությամբ հարուցված և չավարտված վարչական վարույթների, ինչպես նաև վարչական ակտով սահմանված և չկատարված պարտավորության բացակայության վերաբերյալ: Սույն փաստաթղթի չներկայացումը համարվում է իրավաբանական անձի լուծարման գրանցումը մերժելու հիմք։ Այսպիսով, առաջանում է ևս մեկ բյուրոկրատական արգելք` բիզնեսավարման ու ձեռնարկատերերի համար:

 

[1] Առաջին ընթերցմամբ քննարկվել է Ազգային ժողովի կողմից 2021 թվականի հունվարի 29-ին:

[2] http://www.parliament.am/reading1_docs7/K-819_R1.pdf